ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಗೆ ಮದ್ದು ಮೊಟ್ಟೆ

18 Mar, 2017
ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ವಾರ್ತೆ

ಅಂಗನವಾಡಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬಿಸಿಯೂಟದ ಜತೆಗೆ ವಾರಕ್ಕೆ ಎರಡು ದಿನ ಮೊಟ್ಟೆ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಇದೊಂದು ದೂರಗಾಮಿಯಾದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಡೆಯಾಗಿದ್ದು, ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಕ್ಕಳ ಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯನ್ನು ಬಾಧಿಸುತ್ತಿರುವ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ತೊಡಕುಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲಿದೆ.

ಮೊದಲನೆಯ ತೊಡಕು: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ತಿನ್ನುವ ಆಹಾರದ ಪ್ರಮಾಣ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ಮೂರು ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆ ಕಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕುಟುಂಬ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮೀಕ್ಷೆ ವರದಿ ಹೇಳಿದೆ. ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ದೇಶವೊಂದರಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು ಮುನ್ನಡೆಯತ್ತ ಇಟ್ಟಿರುವ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.

ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಆಹಾರ ದೊರೆಯದ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಬಿಸಿಯೂಟ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೇ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ನಡೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೂ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಟೀನ್, ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಮತ್ತು ಅಮಿನೊ ಆಮ್ಲದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಎಳೆ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಮಕ್ಕಳು ದೈಹಿಕ ಅಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ ಮತ್ತು ಹೃದಯ ಸಂಬಂಧಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಇಂತಹ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮೊಟ್ಟೆ ನೀಡಿಕೆ ದೊಡ್ಡ ವರವಾಗಲಿದೆ. ದೈಹಿಕ, ಮಾನಸಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ಕೆಲವೇ ಆಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆಯೂ ಒಂದು. ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗ (ಲಿವರ್) ಮತ್ತು ನರಗಳ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ, ಮಿದುಳು ಮತ್ತು ಸ್ನಾಯು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹಾಗೂ ಪಚನ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಹಕರಿಸುವ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಕೊಲೀನ್ ಎಂಬ ಪೋಷಕಾಂಶ ಇರುವ ಕೆಲವೇ ಆಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆಯೂ ಒಂದು.

ಮೊಟ್ಟೆ ಬಹಳ ಅಗ್ಗವಾಗಿ ದೊರೆಯುವುದಲ್ಲದೆ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯಕರವಾದ ಸಾಧನ. ದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಇದನ್ನು ಕೆಡದಂತೆ ಇರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದರಿಂದ ಫ್ರಿಜ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಬಹಳ ಮೌಲಿಕವಾದ ಆಹಾರ.

ಎರಡನೆಯದು ರಾಜಕೀಯ ತೊಡಕು: ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳು ಮಾಂಸಾಹಾರಿ. ಹಾಗೆಯೇ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯಿಂದ ಬಳಲುವ ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಕ್ಕಳು ಈ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದಾಗಿವೆ. ಬಿಸಿಯೂಟ, ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ರಾಜಕೀಯೇತರವಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಂತಹ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮೇಲೆ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಾಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಇದೆ.

ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿಯೂ ಇರುವುದು ವಿಪರ್ಯಾಸ. ಆದರೆ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆಯ ಸೇರ್ಪಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಂದ ಹೊರಗೆ ಬರುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರ ಈಗ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ನಿರ್ಧಾರ ಅತ್ಯಂತ ದಿಟ್ಟವಾದುದು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಚುನಾವಣೆ ನಂತರವೂ ಇದು ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ ಎಂದು ಹಾರೈಸೋಣ.

ಮೂರನೆಯದು ವಾಣಿಜ್ಯ ತೊಡಕು: ಸಸ್ಯಾಹಾರವನ್ನು ಎಲ್ಲರ ಮೇಲೆ ಹೇರುವುದು ನೈತಿಕವಾಗಿ ಸರಿಯಲ್ಲ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕಾರ್ಯಸಾಧುವೂ ಅಲ್ಲ. ಮೊಟ್ಟೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಷೇಧ ಹೇರಿ ಪ್ರೊಟೀನ್‌ಗಾಗಿ ಸಸ್ಯಾಹಾರದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರೊಟೀನ್ ಮೂಲಗಳಾದ ಬ್ರಕೋಲಿ ಮತ್ತು ಸೋಯಾಬೀನ್‌ನಂತಹ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ನಗೆಪಾಟಲಿಗೀಡಾಗುವ ಯೋಚನೆ.

ಯಾಕೆಂದರೆ ಇವು ದುಬಾರಿ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಇರಿಸಲು ಫ್ರಿಜ್ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಈ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಪ್ರೊಟೀನ್ ಆಹಾರ ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಲಭ್ಯ ಇಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಒಂದೆಡೆಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದೆಡೆಗೆ ಸಾಗಿಸಲು ಭಾರಿ ವೆಚ್ಚ ತಗಲುತ್ತದೆ. ಅದು ಬಿಸಿಯೂಟದ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚವನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. 

ಅದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಮೊಟ್ಟೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಬಹಳ ಸುಲಭ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಕೋಳಿ ಫಾರಂಗಳು ಸರ್ವತ್ರ ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ. ಬಿಸಿಯೂಟದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆ ನೀಡುವುದು ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿಯೇ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಅದರ ಸಾಗಾಟ ಸುಲಭ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಾಜಾ ಮೊಟ್ಟೆಯೂ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಅಂಗನವಾಡಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮೊಟ್ಟೆ ನೀಡುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ದಕ್ಷವಾಗಿ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಪೂರೈಕೆಯ ಕೊರತೆ ಅಥವಾ ಕಳಪೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೊಟ್ಟೆ ಪೂರೈಕೆಯಂತಹ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ತೊಡಕುಗಳು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಬಾಧಿಸದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಮೊಟ್ಟೆ ನೀಡಿಕೆ ಕ್ರಮವು ಬಡ ಮಕ್ಕಳ ಪೌಷ್ಟಿಕತೆ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಬೇಕೇ ಹೊರತು ಅದನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಕರ್ನಾಟಕದ 60 ಸಾವಿರ ಅಂಗನವಾಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಸಿಯೂಟ ಯೋಜನೆ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಅಂಗನವಾಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆಯೂ ಮೊಟ್ಟೆ ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆಗ ಅದು ಬಿಸಿಯೂಟದ ಭಾಗವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ರಾಜಕೀಯ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳ ತೊಡಕುಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗದಂತೆ ಸರ್ಕಾರವು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಹೆಜ್ಜೆ ಇರಿಸಿದೆ.

ಇದು ಅಂಗನವಾಡಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗುವುದರ ಜತೆಗೆ ಹತ್ತಿರದ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೂ ಲಾಭಕರ. ಅಂದಾಜುಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಜ್ಯದ 60 ಲಕ್ಷ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮೊಟ್ಟೆ ನೀಡಿಕೆಯಿಂದ ಪ್ರಯೋಜನ ದೊರೆಯಲಿದೆ.

 
-ಗಣೇಶ್ ಸಿ.ಆರ್.
ಲೇಖಕ ತಕ್ಷಶಿಲಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧಕ

Read More

Comments
ಮುಖಪುಟ

5 ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳೊಂದಿಗೆ ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸು ಮಸೂದೆಗೆ ಅಂಗೀಕಾರ

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸದಸ್ಯರಾದ ದಿಗ್ವಿಜಯ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಮೂರು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದು, ಸಿಪಿಐ(ಎಂ) ಸದಸ್ಯ ಸೀತಾರಾಂ ಯೆಚೂರಿ ಅವರು ಎರಡು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದರು...

ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ: ಕೊಹ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ಆಸೀಸ್‌ ಮಾಜಿ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರಿಂದ ಖಂಡನೆ

ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಬೆಳೆಯ ಬೇಕಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಭಾರತ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ತಂಡದ ನಾಯಕ ವಿರಾಟ್‌ ಕೊಹ್ಲಿ ಯಾರೊಂದಿಗೂ ಹಗೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಬೇಡ. ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಇದೆಲ್ಲಾ ಸಾಮಾನ್ಯ.

ಸೂರ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ನಮಾಜ್ ನಡುವೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಸಾಮ್ಯತೆಗಳಿವೆ

ರಾಜಸ್ತಾನದ ಸಿರೋಹಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪಿತ ಬ್ರಹ್ಮಕುಮಾರೀಸ್ ಈಶ್ವರೀಸ್ ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯದ 80ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಆದಿತ್ಯನಾಥ್, ಸೂರ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ನಮಾಜ್‍ ಮಾಡುವಾಗ ದೇಹದ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ...

ನಿಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಪದಗಳಿಲ್ಲ, ಒಳ್ಳೆಯ ಸಮಯ ಬಂದಾಗ ಭೇಟಿಯಾಗೋಣ: ರಜನಿಕಾಂತ್‌

‘ನೀವು ನನ್ನಮೇಲಿಟ್ಟುರುವ ಪ್ರೀತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮೂಲಕ ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ನಿಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಪದಗಳಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಒಳ್ಳೆಯದೇ ಆಗಲಿದೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇಡೋಣ...

ಸಂಗತ

ಭೀಕರ ಬರ: ರೈತರ ಹಿತ ಕಾಯಿರಿ

ದೂರದೃಷ್ಟಿ ಇಲ್ಲದ ನಮ್ಮ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ಈಗ ಬೇರಿಗೇ ಬೆಂಕಿ ಬಿದ್ದು ಮಳೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ಸಸ್ಯವರ್ಗವೇ ಇಲ್ಲವಾಗುತ್ತಿದೆ

ಬೇರು ನೀರುಂಡರೆ ಬೇಗೆ ಎಲ್ಲಿಯದು?

ದೂರದೃಷ್ಟಿ ಇಲ್ಲದ ನಮ್ಮ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ಈಗ ಬೇರಿಗೇ ಬೆಂಕಿ ಬಿದ್ದು ಮಳೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ಸಸ್ಯವರ್ಗವೇ ಇಲ್ಲವಾಗುತ್ತಿದೆ

ರಾಜಕಾರಣಕ್ಕೆ ಹೊಸ ನಡಿಗೆ...

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಕುಬ್ಜಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಐದು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಆಳುವವರನ್ನು ಚುನಾಯಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಯಾಸದ ರೂಢಿಯಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು, ಚುನಾಯಿತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಜನದನಿಯನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುವ  ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ.

ಸಂವಾದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಸನ್ನಿವೇಶ

ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೆ, ಯುವಕ ಯುವತಿಯರು ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕಲೆ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತಿತರ ವಿಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂವಾದ ನಡೆಸುತ್ತಾ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ಕಾಮನಬಿಲ್ಲು

ದೆಲ್ಲಿ ತಲುಪಿಸಿದ ಬಣ್ಣಗಳ ಊರುಗೋಲು!

ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ಇಪ್ಪತ್ತಾರರ ತರುಣ ಕಿರಣ್ ಶೇರ್ಖಾನೆ ಅವರ ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪೋಲಿಯೊ ಕಸಿದುಕೊಂಡಿದೆ. ಅವರ ಪಾಲಿಗೀಗ ಬಣ್ಣಗಳೇ ಊರುಗೋಲುಗಳಾಗಿವೆ. ಕನಸು ಕಂಡರೆ ಏನನ್ನಾದರೂ ಸಾಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ ಎನ್ನುವ ನಂಬಿಕೆಯೇ ಅವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಈಗ ದೆಹಲಿಯ ಕಲಾವಲಯ ಮುಟ್ಟಿಸಿದೆ. ದೆಹಲಿಯ ‘ಲಲಿತಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿ’ ಗ್ಯಾಲರಿಯಲ್ಲಿ...

ವಾಸುಕಿ ವೈಭವ!

ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುವ ಬಹುಮುಖಿ ಪ್ರತಿಭೆ ವಾಸುಕಿ ವೈಭವ್‌.  ಈಗಿನ್ನೂ ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕರ ವಯಸ್ಸಿನ ಈ ಹುಡುಗನ ಕನಸು–ಆಸಕ್ತಿಗಳ ಪರಿಚಯ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಬೆಳದಿಂಗಳ ನೋಡಾ...

ಬಿಸಿಲಿನ ಬಗ್ಗೆ, ಬಿಸಿಲು ಉಂಟುಮಾಡುವ ದಣಿವಿನ ಕುರಿತು ವಿಷಾದ–ವಿರಾಗ ಭಾವ ತಳೆಯುವ ಬದಲು, ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮೊಳಗನ್ನು ಬೆಳಗುವ ಸಂಗತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಿದರೆ ಮನಸ್ಸು ತುಂಬಿಬರುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ...

ದುಡಿಮೆಯೇ ಬಡತನಕ್ಕೆ ಮದ್ದು

ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ದುಡಿಮೆ ದೇಶದ ಬಡತನಕ್ಕೆ ಮದ್ದು ಎಂದು ರಾಷ್ಟ್ರಪಿತ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಮಾತಿನಂತೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ದುಡಿಯುವ ಕೈಗಳಿಗೆ ಕೆಲಸ ಕೊಡುವ ಕಾಯಕದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿರುವ ಸಾಧಕರ ಪರಿಚಯ ಈ  ಬಾರಿ...