ಐಐಎಂ ಸ್ವಾಯತ್ತೆ – ಸಾಮಾಜಿಕ ವೈವಿಧ್ಯ

21 Mar, 2017
- ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ ಜೋಷಿ, ದೀಪಕ ಮಲಘಾಣ್
ಕೇಂದ್ರ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವರು ಫೆಬ್ರುವರಿ 9ರಂದು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ‘ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮಸೂದೆ 2017’ನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು. ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಬದಲು ಪದವಿ ಹಾಗೂ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ನೀಡುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಈ ಮಸೂದೆ ಐಐಎಂಗಳಿಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಐಐಎಂಗಳ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಭಾಗಿಯಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಐಐಎಂಗಳು ಹಾಗೂ ಸಚಿವಾಲಯದ ನಡುವೆ ನಡೆದ ವಿಸ್ತೃತ ಚರ್ಚೆಯ ಫಲ ಈ ಮಸೂದೆ. ಇದು ಐಐಎಂಗಳಿಗೆ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಎನ್ನುವಂತಹ ಸ್ವಾಯತ್ತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಐಐಎಂಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಅಂಶ ಮಸೂದೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ.
 
ಐಐಎಂಗಳ ಬೋಧಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಜಾತಿ ಹಾಗೂ ವರ್ಗಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಏನು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಗೆ ನೀಡಿರುವ ಉತ್ತರವು, ಐಐಎಂಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ವೈವಿಧ್ಯ ಇಲ್ಲವೆಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.

ಈ ಆರ್‌ಟಿಐ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ (2016ರ ಜೂನ್‌ನಿಂದ 2017ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ  ನಡುವಣ ಅವಧಿ) ಹದಿಮೂರು ಐಐಎಂಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬೋಧಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶಾಶ್ವತ ಸಂಘಗಳು ಇದ್ದವು. ಈ ಪೈಕಿ ಆರು ಐಐಎಂಗಳು ಮಾತ್ರ (ಇಂದೋರ್, ಕೋಯಿಕ್ಕೋಡ್, ರೋಹ್ಟಕ್, ರಾಯಪುರ, ರಾಂಚಿ ಮತ್ತು ಕಾಶಿಪುರ) ನಾವು ಕೇಳಿದ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದವು.

ಇನ್ನುಳಿದವು ‘ನಮ್ಮ ಬಳಿ ಈ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲ’ ಎಂದವು ಅಥವಾ ಉತ್ತರವನ್ನೇ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಉತ್ತರ ನೀಡಿದ ಆರು ಐಐಎಂಗಳಲ್ಲಿನ 233 ಬೋಧಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಪೈಕಿ ಇಬ್ಬರು ಮಾತ್ರ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದವರು, ಐದು ಜನ ಮಾತ್ರ ಇತರೆ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದವರು.

ಆರೂ ಐಐಎಂಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಒಬ್ಬ ಬೋಧಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ನಮಗೆ ಉತ್ತರ ಕೊಡದ ಇತರ ಐಐಎಂಗಳಿಂದ ಅನೌಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಪಡೆದ ಮಾಹಿತಿ ಅನ್ವಯ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ವೈವಿಧ್ಯ ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಾಯಿತು.
 
ಐಐಎಂಗಳು ಮತ್ತು ಸಚಿವಾಲಯದ ನಡುವೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಬೋಧಕ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾತಿ ಕಲ್ಪಿಸುವ ವಿಚಾರದ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಆದಾಗಲೆಲ್ಲ ಐಐಎಂಗಳು ‘ನಾವು ನಿಸ್ಸಹಾಯಕರು, ಬೋಧಕ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ, ಹಾಗಾಗಿ ಮೀಸಲಾತಿ ಕಲ್ಪಿಸಲು ಆಗದು’ ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದವು.

ಐಐಎಂಗಳ ಈ ಮಾತನ್ನು ಮಸೂದೆ ಒಪ್ಪಿರುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಮೀಸಲಾತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅವಕಾಶಗಳು ಏನಿರಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಆಯಾ ಐಐಎಂಗಳಿಗೇ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವ ಅಂಶ ಮಾತ್ರ ಮಸೂದೆಯಲ್ಲಿ ಇದೆ.

ಸಾಮಾಜಿಕ ವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಐಐಎಂಗಳು ಈ ಹಿಂದೆ ವಿಫಲವಾಗಿರುವ ಕಾರಣ, ಈಗಿನ ಮಸೂದೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅಂಶ ವಿವಿಧ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದವರನ್ನು ಬೋಧಕ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ನೇಮಿಸಲು ಸಾಕಾಗದು ಎಂಬುದು ನಮ್ಮ ಭಾವನೆ.
 
ಅಹಮದಾಬಾದ್, ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಐಐಎಂಗಳು ಕಳೆದ ಮೂರು ದಶಕಗಳಿಂದ ಪಿಎಚ್‌.ಡಿ ಪದವಿ ನೀಡುತ್ತಿವೆ. ಬೋಧಕರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶಾಶ್ವತ ಸಂಘಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ 13 ಐಐಎಂಗಳಲ್ಲಿನ ಶೇಕಡ 31ರಷ್ಟು ಬೋಧಕರು ಐಐಎಂಗಳಿಂದಲೇ ಪಿಎಚ್‌.ಡಿ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
 
ಬೋಧಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಸಮಾಜದ ವಿವಿಧ ವರ್ಗಗಳಿಂದ ಬಂದವರಾಗಿರಬೇಕು ಎಂಬ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಐಐಎಂಗಳು ಗಂಭೀರವಾಗಿದ್ದಿದ್ದರೆ, ಪಿಎಚ್‌.ಡಿ ಪದವಿಗೆ ಅವು ಸಮಾಜದ ವಿವಿಧ ವರ್ಗಗಳ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವು. ಆಗ ಬೋಧಕ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ವಿವಿಧ ವರ್ಗಗಳ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. 
 
ಐಐಎಂಗಳ ಒಟ್ಟು ಬೋಧಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಲ್ಲಿ ಶೇಕಡ 26ರಷ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ವಿದೇಶಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದವರು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ. ಇವರಲ್ಲಿ ಹಲವರು ವಿದೇಶಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಅನುಸರಿಸುವ ಮೀಸಲಾತಿ ಸೌಲಭ್ಯದ ಅವಕಾಶ ಪಡೆದವರು. ಬೋಧಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಸಮಾಜದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿರಬೇಕು ಎಂಬ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಣೆ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.
 
ಸಾಮಾಜಿಕ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಹಾಗೂ ಹೊಸ ಮಸೂದೆಯು ಸಂಸತ್ತಿನ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆದ ನಂತರ ಐಐಎಂಗಳಿಗೆ ಸಿಗುವ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಸ್ವಾಯತ್ತೆಯ ಕಾರಣ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಎದ್ದುಕಾಣುವಂತಹ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಹೊಣೆ ಈಗ ಐಐಎಂಗಳ ಮೇಲೆಯೇ ಇದೆ.
 
ಐಐಎಂಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಕಲಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು. ಅವುಗಳಿಗೆ ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಸಂಸ್ಥೆ’ಗಳು ಎಂಬ ಮಾನ್ಯತೆ ಸಿಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ವರ್ತಿಸುವ ಹೊಣೆಯೂ ಇದೆ.
 
ಸಮಾನ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಎಂಬ ಬೇಡಿಕೆ ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ, ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಐಐಎಂಗಳು ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಳಿದರೆ, ಯಥಾಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡರೆ ಅವುಗಳ ಯುಕ್ತಾಯುಕ್ತತೆಯ ಬಗ್ಗೆಯೇ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮೂಡುವ ಅಪಾಯ ಇದೆ.

ಐಐಎಂಗಳು ಎಲ್ಲ ವರ್ಗಗಳ ಜನರನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ನೀಡಿರುವ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಐಐಎಂಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳಲೇಬೇಕು. ತಮ್ಮ ಬೋಧಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ವೈವಿಧ್ಯದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ಅವು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು.
 
ಬೋಧಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಹಿನ್ನೆಲೆಯವರೂ ಇರುವಂತೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ರಮಗಳು ಏನು ಎಂಬುದನ್ನು ಐಐಎಂಗಳ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬಿಡಬಹುದಾದರೂ, ಅಂಥದ್ದೊಂದು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕೇ ಬೇಡವೇ ಎಂಬ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಅವುಗಳಿಗೆ ಬಿಡಲಾಗದು.

ಹಾಗಾಗಿ ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಐಐಎಂಗಳು ಪ್ರಗತಿ ತೋರಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ಮಸೂದೆಯಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಬೇಕು. ಆ ಕೆಲಸ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ ಐಐಎಂಗಳನ್ನು ಉತ್ತರದಾಯಿ ಆಗಿಸಬೇಕು.
 
ಲೇಖಕರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ (ಐಐಎಂ–ಬಿ) ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿರುವುದು ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯ

Read More

Comments
ಮುಖಪುಟ

ಬಿಜೆಪಿ ಚುನಾವಣಾ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿತಂತ್ರ: ಪರಮೇಶ್ವರ್‌ ಮುಂದುವರಿಕೆ?

ಚುನಾವಣೆಯ ಹೊಸ್ತಿಲಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಮನಸ್ಸು ಮಾಡದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಹೈಕಮಾಂಡ್‌, ದಲಿತ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿರುವ ಜಿ.ಪರಮೇಶ್ವರ್‌ ಅವರನ್ನೇ ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರದೇಶ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಿತಿ (ಕೆಪಿಸಿಸಿ) ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

‘ಐಸಿಜೆ ಜಾಧವ್‌ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡದು’

ಮರಣ ದಂಡನೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿರುವ ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಮಾಜಿ ಅಧಿಕಾರಿ ಕುಲ ಭೂಷಣ್‌ ಜಾಧವ್‌ ಅವರನ್ನು ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯ (ಐಸಿಜೆ)  ಖುಲಾಸೆಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು  ಪಾಕಿಸ್ತಾನವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿರುವ ವಕೀಲರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಜಿಡಿಪಿ ಜಿಡಿಪಿ ಶೇ 6.8ಕ್ಕೆ

ಕಳೆದ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ₹500 ಮತ್ತು ₹1,000 ಮುಖಬೆಲೆಯ ನೋಟುಗಳನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿದ್ದರಿಂದ 2016–17ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಿಂಜರಿತ ಕಂಡಿದೆ ಎಂದು ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವರದಿ ಹೇಳಿದೆ.

ಐಸಿಎಸ್‌ಇ: ಬೆಂಗಳೂರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ದೇಶಕ್ಕೆ ಮೊದಲಿಗ

ಐಸಿಎಸ್‌ಇ ಹತ್ತನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸೇಂಟ್ ಪಾಲ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಾಲೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಅಶ್ವಿನ್ ರಾವ್ ಶೇ 99.4 ಅಂಕ  ಪಡೆದು ದೇಶಕ್ಕೆ ಟಾಪರ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.

ಸಂಗತ

ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸಹಜವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಬಿಡಿ

ಕುತೂಹಲದಿಂದ, ಅರಳುಗಣ್ಣುಗಳಿಂದ, ಮುಗ್ಧತೆಯಿಂದ ಜಗತ್ತನ್ನು ಅರಿಯುವ ಮಕ್ಕಳ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಪೋಷಕರೇ ತಣ್ಣೀರೆರಚುವುದು ಸರಿಯೇ?

ಸಹಭೋಜನ ಮತ್ತು ತಾರತಮ್ಯ

ತಾರತಮ್ಯ ರೂಪದ ನಡೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನಡೆದರೆ ಅದು ಶೋಷಿತರಲ್ಲಿ ಅಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆಯೋ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆಯೋ?

ಸುಧಾರಣೆ ಪರ ಇರಾನಿಯರ ಒಲವು

ಇರಾನ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಹಸನ್‌ ರೌಹಾನಿ ಅವರ ಮರುಆಯ್ಕೆಯನ್ನು, ಇಲ್ಲಿನ ಸಮಾಜ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡಿರುವುದರ ದ್ಯೋತಕ ಎಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ...

ಉನ್ನತಿಯ ಹೊಸ ಎತ್ತರದತ್ತ ಭಾರತ

ಹಗರಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೂತು ಹೋಗಿದ್ದ ಯುಪಿಎ-2 ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಇತಿಹಾಸದ ತಿಪ್ಪೆಗೆಸೆದ ಜನ, ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ನೇತೃತ್ವದ ಎನ್‌ಡಿಎ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಬಹುಮತದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ 2014ರ ಮೇ ತಿಂಗಳು ಭಾರತದ ಪಾಲಿಗೆ ಹೊಸ ಬೆಳಗು.

ಕರ್ನಾಟಕ ದರ್ಶನ

ಸಾಲು ಮಂಟಪದ ಅನ್ನಪೂರ್ಣೆಯರು

ಅಮ್ಮ ಕ್ಯಾಂಟೀನ್‌, ಇಂದಿರಾ ಕ್ಯಾಂಟೀನ್‌ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯೆಲ್ಲ ಈಗಿನದು. ಬಾದಾಮಿ ಬನಶಂಕರಿಯ ಸಾಲುಮಂಟಪದಲ್ಲಿ  ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಈ ಅಮ್ಮಂದಿರು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಉಣಬಡಿಸುವ ರೊಟ್ಟಿ–ಥರಾವರಿ ಪಲ್ಯದ ಊಟಕ್ಕೆ 30 ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಮಿಕ್ಕ ಚರಿತ್ರೆಯೇ ಇದೆಯಲ್ಲ!...

ಎಂದೋ ಬರಿದಾದ ನದಿ...

ವೈರುಧ್ಯದ  ಒಂದು ಕಥಾನಕ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಒಂದು ಬರದ ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ಕೃಷ್ಣೆಯಂತಹ ಮಹಾನದಿಯೇ ಬರಿದಾದ ಕುರಿತದ್ದಾದರೆ...

...ಎಂದಿಗೂ ಬತ್ತದ ಹಳ್ಳ

ಪುಟ್ಟ ಹಳ್ಳವೊಂದು ಯಾವ ಅಂಕುಶಕ್ಕೂ ಬಗ್ಗದೆ ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಬತ್ತದ ಕಥೆ. ಆ ನದಿ–ಹಳ್ಳಗಳ ಸುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಗೂ ಈ ಕಥೆ ಕನ್ನಡಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ...

ಹಲ್‌ ಬೇಕೇನ್ರೀ ಹಲ್ಲು...

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೆ.ಆರ್‌. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ನಿತ್ಯ ಸಾವಿರಾರು ಮಂದಿ ತರಕಾರಿ ತರಲು ಬಂದರೆ, ನೂರಾರು ಜನ ಹಲ್ಲು ಕಟ್ಟಿಸಲು ಬರುತ್ತಾರೆ. ಅಂದಹಾಗೆ, ಈ ಬಯಲು ದಂತ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಲ್ಲು ಹಾಕಿಸಿದ ನಾಲ್ಕೇ ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಬಿರಿಯಾನಿ ಮೂಳೆಯನ್ನೂ ಕಡಿಯಬಹುದಂತೆ!

ಕೃಷಿ

ನೋಡಿದಿರಾ, ಬಗೆ ಬಗೆ ರಾಗಿ!

ಕಾವೇರಿ ನೀರನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ರೈತರು ಸಿರಿಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಮರೆತೇ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ಅವರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಈ ಬೆಳೆಗಳತ್ತ ವಾಲುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ. 17 ತಳಿಗಳ ರಾಗಿಯನ್ನು ಬೆಳೆದಿರುವ ಶಿವಳ್ಳಿ ರೈತನ ಹೆಜ್ಜೆ ಇತರರಿಗೂ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿದೆ...

ಆರೋಗ್ಯಪೂರ್ಣ ಬೆಳೆಗೆ ಅಂಗಾಂಶ ಕೃಷಿ

ಗಿಡದ ಅಂಗದಿಂದಲೇ ಕಸಿ ಮಾಡಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಸಸಿಗಳನ್ನು ಲ್ಯಾಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮುರಳೀಧರ ರಾವ್. ಈ ಅಂಗಾಂಶ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ನೇಂದ್ರ, ಕ್ಯಾವೆಂಡಿಶ್ ಹಾಗೂ ಕದಲಿ ಬಾಳೆ ಸಸಿಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಇವರು...

ಈ ಗುಲಾಬಿ ನಮಗಾಗಿ...

ವರ್ಷದುದ್ದಕ್ಕೂ ಆದಾಯ ತರುವಂತಹ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯತ್ತ ಈ ರೈತ ಮಹಿಳೆ ಒಲವು ತೋರಿದಾಗ ಕೈಹಿಡಿದಿದ್ದು ಗುಲಾಬಿ. ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಗುಲಾಬಿ ಅರಳಿಸಿದರೆ, ಗುಲಾಬಿ ಅವರ ಬದುಕನ್ನು ಅರಳಿಸಿದೆ!

ಮೊಲಗಳು ಸಾರ್‌ ಮೊಲಗಳು!

ಮೊಲ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭ ಗಳಿಸಬಹುದು. ಮೊಲದ ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಅವಧಿ 30 ದಿನಗಳಾಗಿದ್ದು, ಒಂದು ಮೊಲ 5 ರಿಂದ 12 ಮರಿಗಳನ್ನು ಹಾಕುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಯುನಿಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಏಳು ಹೆಣ್ಣು ಮೊಲಗಳಿದ್ದು, ಸರಾಸರಿ ಆರು ಮರಿಗಳೆಂದರೂ 42 ಮರಿಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಮರಿಗಳನ್ನು...