ಸುಲಭವೂ ಹೌದು ಕಷ್ಟವೂ ಹೌದು

13 Oct, 2017
ದಿನೇಶ್ ಅಮಿನ್ ಮಟ್ಟು

‘ಮೀಸಲಾತಿ ಏರಿಕೆಯ ದಾರಿ ಸುಲಭವೇ?’ ಎಂದು ಎಸ್. ಗಣೇಶನ್ ಅನುಮಾನದಿಂದ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ (ಪ್ರ.ವಾ., ಸಂಗತ, ಅ. 10). ಮೀಸಲಾತಿ ಏರಿಕೆ ಬಿಡಿ, ಈಗಿರುವ ಮೀಸಲಾತಿಯ ಜಾರಿ ಕೂಡಾ ಸುಲಭ ಅಲ್ಲ. ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಇಂದಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಅಂದು ಇದ್ದಿದ್ದರೆ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿ ನೀತಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು ಬಾಬಾ ಸಾಹೇಬ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರಿಗೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿತ್ತೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.

ಮೊದಲು ಸಣ್ಣದೊಂದು ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣ. ‘ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗೆ ಈಗ ಶೇಕಡ 15ರಷ್ಟಿರುವ ಮೀಸಲಾತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡದಿರುವುದು ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡದ ಮೀಸಲಾತಿ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಈಗಿರುವ ಶೇ 3ರಿಂದ ಶೇ 7.5ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಉದ್ದೇಶ ಇದ್ದಂತಿದೆ’ ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಊಹೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಸಂಶಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ನನಗೆ ತಿಳಿದಂತೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಇಂಥ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಎಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿಲ್ಲ. ಇಷ್ಟುಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಶೇ 70ಕ್ಕೆ ಏರಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಲಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ‘ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡದವರು ರಾಜ್ಯದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇ 24.1ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ಶೇ 18ರಷ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿ ಇದೆ. ಇದು ಯಾವ ನ್ಯಾಯ?’ ಎಂದು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿರುವುದನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ.

ಮೀಸಲಾತಿ ನೀತಿಯನ್ನು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳಿಗಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾಗಿಸಿ, ಫಲಾನುಭವಿಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಗುರಿಯಾಗಿಸಿ ಅವರನ್ನು ಹಂಗಿಸಿ, ನಿಂದಿಸಿ, ಗೇಲಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿರುವುದು ನಿಜ. ಈ ಬಗ್ಗೆ ದಲಿತೇತರ ಫಲಾನುಭವಿಗಳು ಬಾಯಿ ಬಿಡದೆ ಇರುವುದು ಕೂಡಾ ಅಷ್ಟೇ ನಿಜ.

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿನ ಮೀಸಲಾತಿ ನೀತಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ದಲಿತರು, ಹಿಂದುಳಿದ ಜಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಲಿಂಗಾಯತ, ಒಕ್ಕಲಿಗ ಸಮುದಾಯದೊಳಗಿನ ಪಂಗಡಗಳೂ ಇವೆ ಎನ್ನುವ ಬಗ್ಗೆ ಯಾರೂ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿದ್ಯಾಸಿರಿ ಯೋಜನೆಯ ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರೆ ಮೀಸಲಾತಿಯ ಲಾಭ ಪಡೆದವರಲ್ಲಿ ಯಾರ್‍ಯಾರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಖಚಿತ ಮಾಹಿತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಶೇ 70ರಷ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿ ಏರಿಕೆ ಸಾಧ್ಯವೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಗಣೇಶನ್ ತಾವೇ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರ ನಡೆಸಿದ್ದ ದೀರ್ಘ ರಾಜಕೀಯ ಹೋರಾಟವೇ ಉತ್ತರ. ಹೌದು, ಇಂತಹದ್ದೊಂದು ಹೋರಾಟ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯವೇ ಎನ್ನುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಖಂಡಿತ ನಮ್ಮೆದುರು ಇದೆ.

ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಎರಡು ಕೊಡುಗೆಗಳಾದ ಭೂ ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಮೀಸಲಾತಿ, ಇತಿಮಿತಿಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿರುವುದು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ. ಈ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಈವರೆಗಿನ ಎಲ್ಲ ಸರ್ಕಾರಗಳೂ ಎಷ್ಟೊಂದು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿವೆ ಎನ್ನುವುದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಚರ್ಚೆಯ ವಸ್ತು. ಆದರೆ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಭೂಸುಧಾರಣೆಗಾಗಿ ದಲಿತ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ್ದ ಭೂ ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಗಮನ ಸೆಳೆದ ಕಾಗೋಡು ಸತ್ಯಾಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರುವಂತಹ ಚಳವಳಿಗಳು ಭೂ ಸುಧಾರಣೆ ಜಾರಿಗೆ ಮೊದಲು ನಡೆದೇ ಇಲ್ಲ. ಅದೇ ರೀತಿ ಹಿಂದುಳಿದ ಜಾತಿಗಳ ಮೀಸಲಾತಿಗಾಗಿ ಕೂಡಾ ಯಾವ ಹಿಂದುಳಿದ ಜಾತಿ ಸಂಘಟನೆಯೂ ಹಾವನೂರು ಆಯೋಗದ ವರದಿ ಬರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿಲ್ಲ. ಇವೆರಡೂ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಂಡಿದ್ದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ದೇವರಾಜ ಅರಸು ಅವರ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಕಾಳಜಿ.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿಗಾಗಿಯೇ ಒತ್ತಾಯಿಸದೆ ಇದ್ದ ರಾಜ್ಯದ ಜನ, ಮೀಸಲಾತಿ ಏರಿಕೆಗಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆಯೇ ಎನ್ನುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹುಟ್ಟುವುದು ಸಹಜ.

‘ಕೇಂದ್ರದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ತರುವಷ್ಟು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರಿಗೆ ಇದೆಯೇ’ ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಕೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಒಬ್ಬ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ, ಮಂತ್ರಿ ಇಲ್ಲವೇ ಶಾಸಕರಿಗೆ ದೈವದತ್ತವಾದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ‘ಕಾಂಪ್ಲಾನ್’ ಕುಡಿದು ಅದನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ ಇಲ್ಲ. ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಜನರಿಂದ, ಜನಬೆಂಬಲದಿಂದ ಮತ್ತು ಜನರ ಹೋರಾಟದಿಂದ.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರು ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ ‘ಮೀಸಲಾತಿ ಏರಿಸಲು ಸಮರ್ಥವಾದ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನರಿಗಿದೆಯೇ’ ಎಂದು ಕೇಳಬೇಕಿತ್ತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪ್ರಭುತ್ವ ಮಣಿಯುವುದು ಜನಶಕ್ತಿಗೆ ಮಾತ್ರ.

ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ವಿರೋಧವಾಗಿರುವ ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಜನತಾದಳ ಇದಕ್ಕೆ ವಿಧಾನಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲಿವೆಯೇ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಕಾದು ನೋಡಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಅನುಮಾನದ ದನಿಯೊಂದಿಗೆ ಲೇಖನ ಕೊನೆಗೊಂಡಿದೆ.

ಚರ್ಚೆಯಾಗಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ಮೀಸಲಾತಿ ನೀತಿಯನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಭಾರತೀಯರೆಲ್ಲರೂ ಒಕ್ಕೊರಲಿನಿಂದ ಬೆಂಬಲಿಸಿದ್ದರೇ? ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಮಂಡಳಿಯ ಚರ್ಚೆ ಓದಿದರೆ ವಿರೋಧದ ಒತ್ತಡ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ವಿಶ್ವನಾಥ್ ಪ್ರತಾಪ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಮಂಡಲ್ ವರದಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದಾಗ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಏನಾಗಿತ್ತು? ಅದನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದ್ದು ಯಾರು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ನೆನಪು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳೋಣ.

ಸಂಘ ಪರಿವಾರದ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಯುವ ನಾಯಕರು ನೇರವಾಗಿ ಬೀದಿಗಿಳಿದು ಮೈಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡರೆ, ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರು ನೇಪಥ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಬೆಂಕಿಗೆ ತುಪ್ಪ ಸುರಿದಿದ್ದರು. ಅಂದಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ಮಂಡಲ್ ವರದಿ ಜಾರಿ ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ಅನಿಸಿರಲಿಲ್ಲ.ಆದರೆ ಜಾರಿಯಾಗಿದ್ದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿ ಪಡೆದ ಹಿಂದುಳಿದ ಜಾತಿಗಳು ಸುಶಿಕ್ಷಿತರಾಗಿ, ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸ್ವಾವಲಂಬಿಗಳಾಗಿ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ್ದು ಕೂಡಾ ನಿಜ. ಈಗಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಮತ್ತು ಮಂಡಲೋತ್ತರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಾದವರ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದರೆ ಮಂಡಲ ವರದಿ ಜಾರಿಯ ಮಹತ್ವ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ.

ನಾನು ಗಣೇಶನ್ ಅವರಷ್ಟು ನಿರಾಶಾವಾದಿಯಲ್ಲ, ಆಶಾವಾದಿ. ನನ್ನ ಆಶಾವಾದಿತನ ಆಕಾಶದಿಂದ ಉದುರಿಬಿದ್ದಿದ್ದಲ್ಲ, ನೆಲದ ವಾಸ್ತವದ ಗ್ರಹಿಕೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದು. ಮಂಡಲ್ ವರದಿ ಜಾರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಯಾರಾದರೂ ತೆಗೆದು ಓದಿ. ಆಗ ಯಾರ್‍ಯಾರು ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದರೋ, ಅವರಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಈಗ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಸಂಸತ್, ವಿಧಾನಮಂಡಲ ಇಲ್ಲವೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿರೋಧಿಸಿದರೆ ಅವರು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಬದುಕುಳಿಯುವುದು ಕಷ್ಟ ಎಂಬ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇದೆ.

ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಚುನಾವಣೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಧೈರ್ಯ ಇಲ್ಲದ ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್ ನಾಯಕರು ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಆಗಾಗ ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾ, ನಂತರ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಿಸುತ್ತಾ ಗೊಂದಲ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ಲೇಖಕರು ಅಂದುಕೊಂಡಷ್ಟು ನಿರಾಶಾದಾಯಕವಾಗಿಲ್ಲ.

ನಮ್ಮಿಂದ ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿರುವ 28 ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿರುವ ಹನ್ನೆರಡು ಸದಸ್ಯರಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಪಕ್ಷಾತೀತರಾಗಿ, ಪೂರ್ವಗ್ರಹ ಇಲ್ಲದೆ ರಾಜ್ಯದ ಆರೂವರೆ ಕೋಟಿ ಜನರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚನೆ ಮಾಡಿದರೆ ಹಿಂದುಳಿದ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿರುವ ಪ್ರಧಾನಿಯವರನ್ನೂ ಒಪ್ಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ. ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಅವರು ಆ ರೀತಿ ಯೋಚನೆ ಮಾಡದೆ ಇದ್ದರೆ, ಅವರನ್ನು ಯೋಚಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ರಾಜ್ಯದ ಜನರ ಮೇಲಿದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಇದು ಮುಂದಿನ ಚುನಾವಣೆಯ ವಿಷಯವಾಗಬೇಕು.

ಲೇಖಕ: ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮಾಧ್ಯಮ ಸಲಹೆಗಾರ

Read More

Comments
ಮುಖಪುಟ

ಗುಜರಾತ್‌: ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಪ್ರಯಾಸದ ಗೆಲುವು

182 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಗುಜರಾತಿನಲ್ಲಿ 99 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ಬಿಜೆಪಿ ಸತತ ಆರನೇ ಬಾರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ. 68 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂರುವ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 44 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರ ರಚನೆಗೆ ಮುಂದಾಗಿದೆ...

‘ಸಾಧನಾ ಸಂಭ್ರಮ’ದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಪ್ರದರ್ಶನ

‘ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಮಗೆ ಆಡಳಿತ ವಿರೋಧಿ ಅಲೆ ಇಲ್ಲ. ಮುಂದಿನ ಬಾರಿಯೂ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಸರ್ಕಾರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬರುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಯಾರಿಂದಲೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ’ ಎಂದು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರು ದೃಢವಾಗಿ ಹೇಳಿದರು.

ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ವಿವಿಪಿಎಟಿ ಇವಿಎಂ ಬಳಕೆ

‘ಮುಂದಿನ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮತಪತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಇಲ್ಲ. ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲ ಮತಗಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲೂ ವಿವಿಪಿಎಟಿ (Voter Verifiable Paper Audit Trail) ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿರುವ ಇವಿಎಂಗಳನ್ನೇ ಬಳಸಲಾಗುವುದು’ ಎಂದು ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿ ಸಂಜೀವ್‌ಕುಮಾರ್‌ ‘ಪ್ರಜಾವಾಣಿ’ಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು.

ಪ್ರಧಾನಿ ಸ್ಪಷ್ಟನೆಗೆ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳ ಪಟ್ಟು

ಪ್ರತಿಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯರು ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷರ ಪೀಠದ ಎದುರು ಜಮಾಯಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ವೆಂಕಯ್ಯ ನಾಯ್ಡು, ‘ನಿಮ್ಮ ಈ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಜನರು ನೋಡುವುದನ್ನು ನಾನು ಇಷ್ಟಪಡುವುದಿಲ್ಲ’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ದಿನದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಲಾಪ ಮುಂದೂಡಿದರು...

ಸಂಗತ

ನೈತಿಕ ಚೌಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ವರ್ತಮಾನದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು

ಪಾವಿತ್ರ್ಯ, ಶೀಲ, ಕನ್ಯತ್ವವೆಂಬ ಅಂಶಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಜರುಗುವ ಪ್ರೇಮದ ಮೂಲಕ ಮೆಟ್ಟಿನಿಲ್ಲುವ ಯುವ ಸಮುದಾಯ, ಅದೇ ಮದುವೆ ಆಗುವ ವಿಚಾರ ಬಂದಾಗ ‘ಹಿಂದೇನೂ ನಡೆದೇ ಇಲ್ಲ’ವೆಂಬಂತೆ ಮತ್ತದೇ ಜಾತಿ, ಜಾತಕ, ಅಂತಸ್ತು, ಒಳ್ಳೆ ಮನೆತನಗಳೆಂಬ ಸೂತ್ರಕ್ಕೆ ಜೋತು ಬೀಳುವ ವಿಪರ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. 

ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮಾದಕ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿ

ತಂದೆ-ತಾಯಿಗಳ ಆರೈಕೆ, ಪೋಷಣೆಯಿಲ್ಲದ ಅನಾಥ ಬೀದಿ ಮಕ್ಕಳು ಇಂತಹ ಕೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆಂಬ ಅಂಶ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಹಾನ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು ಫೋರಂ ಫಾರ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಅಂಡ್ ವರ್ಕಿಂಗ್ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು 1998ರಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಂಡ ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದಿತ್ತು

ನಿರ್ಭಯಾ ನೆನಪು– ವರ್ಮಾ ವರದಿ

ದೌರ್ಜನ್ಯ ತಡೆಯುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ವರ್ಮಾ ವರದಿ ಒಂದು ಅಪರೂಪದ ದಾಖಲೆ. ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಆಂದೋಲನದ ಫಲ. ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿಗಳು ಇಂತಹ ವರದಿಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಆಗ್ರಹಿಸಬೇಕು

ಪೇಜಾವರ ಶ್ರೀಗಳಿಗೆ... ಸ್ಪಷ್ಟನೆಗಾಗಿ ಪತ್ರ

ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಮಗೆ ತಕರಾರಿದೆ? ತಾವು ಬಯಸುವ ಬದಲಾವಣೆ ಏನು?

ಕರ್ನಾಟಕ ದರ್ಶನ

ವಿಜಯಪುರದ ಯುದ್ಧತೋಪುಗಳು

ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಭೋರ್ಗರೆಯುತ್ತ ಬೆಂಕಿ ಉಗುಳಿದ್ದ ಈ ಆಯುಧಗಳು ಈಗ ಶಾಂತವಾಗಿ ಮಲಗಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ, ಅವುಗಳ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಸರಿಯಾದ ಸೌಕರ್ಯಗಳೇ ಇಲ್ಲವಲ್ಲ?

ಕಟ್ಟೆ ಕಟ್ಟಿದ ಕಥೆ ಹೇಳುವ ಚಿತ್ರಗಳು

ಆಲಮಟ್ಟಿ ಜಲಾಶಯ ಸನ್ನದ್ಧಗೊಂಡು ನಿಲ್ಲಲು 40 ವರ್ಷಗಳೇ ಬೇಕಾದವು. ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದ ಈ ಇತಿಹಾಸದ ಕಥೆ ಹೇಳುವ ನೂರಾರು ಭಾವಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಆಲಮಟ್ಟಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಮುಖ್ಯ ಲೆಕ್ಕಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಕಚೇರಿಯ ಆವರಣದ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಇದೀಗ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಹಾವಿನೊಡನೆ ಆಡುವ ಪೋರಿ!

ಹಾವು ಎಂದರೆ ಹುಲೇಕಲ್‌ ಮನೆತನದವರಿಗೆ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚು. ಈ ಮಗುವಿನ ಅಜ್ಜ ಸುರೇಶ ಅವರು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದವರು. ಮನೆಗಳಿಗೆ ನುಗ್ಗಿದ ಹಾವುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವರು. ಪ್ರಶಾಂತ್‌ ಕೂಡ ಹಾವು ಹಿಡಿಯುವುದನ್ನು ಕಲಿತರು. ಈಗ ಅವರ ಎರಡೂವರೆ ವರ್ಷದ ಮಗಳು ಸಹ ಹಾವುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ!

ಕಾಡಂಚಿನಲ್ಲಿ ನೈರ್ಮಲ್ಯದ ಮಿಂಚು!

ನಿತ್ಯ ಬೆಳಗಾದರೆ ಈ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ತಮಟೆ ಹಿಡಿದು ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಆಂದೋಲನ ನಡೆಸುವ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಧಿಕಾರಿ ನೇತೃತ್ವದ ತಂಡ, ಮಲಕ್ಕೆ ಮಣ್ಣು ಹಾಕುತ್ತಾ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ರಸ್ತೆಯನ್ನು ತೊಳೆದು ಶೌಚಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ...

ಕೃಷಿ

ಮೈಲು ಬರೀ ಆರು; ಕೃಷಿಪಾಠ ನೂರಾರು

ತೋವಿನಕೆರೆಯ ಜಯಪದ್ಮಮ್ಮ ಅವರ ಶೂನ್ಯ ಬಂಡವಾಳದ ತೋಟ, ಕಬ್ಬಿಗೆರೆ ಜವರೇಗೌಡರ ಕೃಷಿ ಉಪಕರಣ, ನಂದಿಹಳ್ಳಿಯ ನೀಲಕಂಠಮೂರ್ತಿ ಅವರ ಓದೇಕರ್ ಫಾರಂ, ವಿಜಯ ಕುಮಾರ್ ಅವರ ನಂದಿಫಾರಂ, ಅಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಹಣ್ಣು ಬಿಡುವ ಹಲಸಿನಮರ, ಜೋನಿಗರಹಳ್ಳಿಯ ಹೂವಿನ ಬೇಸಾಯ, ಗೊಲ್ಲರ ಹಟ್ಟಿಯ ರೈತರು ಬೆಳೆಯುವ ಸಿರಿ ಧಾನ್ಯ... ಹೀಗೆ ಹುಡುಕಿದಷ್ಟೂ ಮಾದರಿ ತೋಟಗಳು ಇವೆ.

ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿಂಬೆ ಬೆಳೆದು...

ದಾಳಿಂಬೆ ಕೃಷಿಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ₹8 ಲಕ್ಷ ದವರೆಗೆ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಬೆಳೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಬರಲು ಆಕಳ ಸಗಣಿ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಹೊಲಕ್ಕೆ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ. ಈಗ ಎಲ್ಲ ಬೆಳೆಯಿಂದ ಉತ್ತಮ ಆದಾಯ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿದ್ದು, ಒಂದು ಟನ್ನಿಗೆ ಸರಾಸರಿ₹60 ಸಾವಿರ ಬರುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಸಿದ್ಧಸಣ್ಣ ಬೆಳೆದು ಇದ್ದ ಸಾಲ ಕಳಕೋ!

ಸೋನಾಮಸೂರಿಗೆ ಸಮನಾಗಬಲ್ಲ ನಾಟಿ ತಳಿ ಭತ್ತವನ್ನು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮಂಡ್ಯದ ಬೋರೇಗೌಡರು. ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಗುಣ, ಅಧಿಕ ಇಳುವರಿ, ಗುಣಮಟ್ಟದ ಅಕ್ಕಿ... ಈ ತಳಿಯನ್ನು ರೈತರು ಪ್ರೀತಿಸಲು ಕಾರಣ ಹಲವು 

ಚರಂಡಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ

ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಗಳು ಬತ್ತಿದಾಗ ನೀರಿಲ್ಲವೆಂದು ಕೃಷಿ ಕೈಬಿಡುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆಂದು ಹೊಸ ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಮುಂದಾದರು ನಾರಾಯಣಸ್ವಾಮಿ. ಏನದು ಪ್ರಯೋಗ?